Giới thiệu chung về xã Tân Hiệp – Cù Lao Chàm

Một góc Cù Lao Chàm
Xã Tân Hiệp có diện tích tự nhiên khoảng 1.642,81 ha, gồm 8 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó Hòn Lao là đảo lớn nhất và là nơi tập trung dân cư. Toàn xã có 3 thôn gồm Bãi Làng, Bãi Ông và Bãi Hương, với 625 hộ, 2.457 nhân khẩu. Địa hình chủ yếu là đồi núi và rừng tự nhiên, xen kẽ các bãi biển, vịnh nhỏ và khu dân cư ven biển. Do điều kiện địa lý cách trở, giao thông giữa đảo và đất liền chủ yếu bằng đường thủy, chịu ảnh hưởng trực tiếp của thời tiết, thiên tai, nhất là trong mùa mưa bão.
Vùng đảo có bề dày lịch sử và bản sắc văn hóa
Cù Lao Chàm là vùng đất có lịch sử cư trú, giao thương lâu đời. Kết quả nghiên cứu, khai quật di chỉ khảo cổ Bãi Ông cho thấy cách đây hơn 3.000 năm đã có con người sinh sống và khai thác nguồn lợi tự nhiên trên đảo. Trong các thời kỳ lịch sử, Cù Lao Chàm từng là điểm dừng chân, tiếp nước và trao đổi hàng hóa của các thương thuyền trên tuyến hàng hải quốc tế, gắn với sự hình thành và phát triển của thương cảng Hội An.
Các nguồn sử liệu ghi nhận sự hình thành cộng đồng cư dân Việt và tên gọi Tân Hiệp từ nhiều thế kỷ trước. Trải qua quá trình phát triển, năm 1978, Tân Hiệp được thành lập thành xã đảo với 3 thôn Bãi Làng, Bãi Ông và Bãi Hương. Từ ngày 01/7/2025, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Tân Hiệp được giữ nguyên đơn vị hành chính và trực thuộc thành phố Đà Nẵng.
Quá trình hình thành và phát triển của các thế hệ cư dân đã để lại trên vùng đảo nhiều giá trị di sản văn hóa đặc sắc. Tiêu biểu có di chỉ khảo cổ Bãi Ông, di chỉ khảo cổ Bãi Làng, giếng cổ Xóm Cấm, Đình Tiền hiền Tân Hiệp, chùa Hải Tạng và Miếu Tổ nghề Yến tại Bãi Hương. Trong đó, chùa Hải Tạng được xây dựng từ năm 1758, là công trình kiến trúc tôn giáo, tín ngưỡng tiêu biểu, gắn bó với đời sống tinh thần của cộng đồng cư dân biển đảo.
Bên cạnh hệ thống di tích, những phong tục, lễ hội truyền thống như Lễ hội Cầu ngư, Giỗ Tổ nghề Yến tiếp tục được gìn giữ, thể hiện nét đẹp trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng và lòng tri ân của người dân đối với các bậc tiền nhân.
Cù Lao Chàm còn được biết đến với nghề khai thác yến sào gắn bó lâu đời với vùng biển Hội An và nghề đan võng ngô đồng độc đáo của cư dân địa phương. Từ những sợi được lấy từ vỏ cây ngô đồng, qua bàn tay khéo léo của người thợ, những chiếc võng truyền thống được tạo nên, mang đậm dấu ấn văn hóa của vùng đảo. Năm 2024, nghề đan võng ngô đồng ở Cù Lao Chàm được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, góp phần khẳng định giá trị của nghề thủ công truyền thống và mở ra cơ hội bảo tồn, phát huy di sản gắn với phát triển du lịch.
(Hình ảnh nguồn từ https://hoianheritage.net/)
Phát triển kinh tế biển gắn với bảo tồn thiên nhiên
Cùng với những giá trị lịch sử, văn hóa, Cù Lao Chàm được thiên nhiên ưu đãi với hệ sinh thái rừng và biển phong phú, có nhiều loài động, thực vật đặc trưng. Ngày 26/5/2009, Cù Lao Chàm – Hội An được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới. Danh hiệu này khẳng định giá trị nổi bật về đa dạng sinh học, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo tồn tài nguyên thiên nhiên gắn với phát triển bền vững.
Với những bãi biển như Bãi Ông, Bãi Chồng, Bãi Xếp cùng cảnh quan núi rừng, rạn san hô và các giá trị văn hóa bản địa, Cù Lao Chàm đã trở thành điểm đến thu hút du khách trong nước và quốc tế. Hoạt động du lịch từng bước phát triển theo hướng đa dạng hóa sản phẩm, chú trọng các loại hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm gắn với tìm hiểu đời sống, văn hóa và nghề truyền thống của cư dân địa phương.
Những năm qua, cơ cấu kinh tế xã Tân Hiệp từng bước chuyển dịch theo hướng phát triển du lịch, dịch vụ gắn với khai thác hợp lý tiềm năng kinh tế biển. Các hoạt động kinh doanh dịch vụ lưu trú, ăn uống, vận chuyển khách và tham quan du lịch góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Năm 2025, xã đón 278.233 lượt khách tham quan, du lịch, trong đó có 96.303 lượt khách quốc tế. Bên cạnh du lịch, hoạt động khai thác thủy sản tiếp tục được duy trì, giữ vai trò quan trọng trong sinh kế của người dân và cung cấp nguồn hải sản phục vụ đời sống, hoạt động du lịch, dịch vụ.
Phát triển kinh tế luôn gắn với nhiệm vụ bảo vệ tài nguyên và môi trường sinh thái. Từ phong trào “Nói không với túi ni lông” đến các hoạt động giảm thiểu sản phẩm nhựa dùng một lần, phân loại rác tại nguồn, bảo vệ rừng và nguồn lợi thủy sản, chính quyền và Nhân dân xã Tân Hiệp đã từng bước hình thành ý thức, trách nhiệm cộng đồng trong bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng hình ảnh Cù Lao Chàm là điểm đến du lịch xanh, thân thiện với thiên nhiên.
(Hình ảnh nguồn từ https://hoianheritage.net/)
Cùng với phát triển kinh tế, các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế và an sinh xã hội được quan tâm thực hiện; đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân từng bước được cải thiện. Năm 2025, xã Tân Hiệp được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu, ghi nhận những kết quả trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đời sống văn hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân xã đảo.
Hướng đến phát triển xanh, sinh thái và bền vững
Bước vào giai đoạn phát triển mới, xã Tân Hiệp tiếp tục phát huy tiềm năng, lợi thế của địa phương, định hướng phát triển kinh tế biển gắn với bảo tồn thiên nhiên, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo vệ môi trường sinh thái. Trong đó, chú trọng phát triển du lịch xanh, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và các sản phẩm du lịch đặc trưng, tạo điều kiện để người dân tham gia và hưởng lợi từ hoạt động du lịch.
Bên cạnh đó, địa phương tập trung nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số; phối hợp với các cơ quan, đơn vị của thành phố trong công tác quy hoạch, đầu tư hạ tầng thiết yếu, bảo đảm giao thông đường thủy, cấp nước sinh hoạt, xử lý chất thải và nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã đảo.
Phát huy truyền thống đoàn kết, tinh thần lao động, sáng tạo của các thế hệ cư dân, cùng những giá trị đặc sắc về thiên nhiên, lịch sử và văn hóa, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Tân Hiệp tiếp tục nỗ lực xây dựng địa phương phát triển theo hướng xanh, sinh thái, bền vững; hài hòa giữa phát triển kinh tế, nâng cao đời sống Nhân dân với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo.
Nguồn: UBND xã Tân Hiệp